Jaarvergadering 2008

Verslag van de 49ste ledenvergadering van het Nederlands Genootschap van Hoofdredacteuren, gehouden op vrijdag 18 april 2008, 14.00 uur, in de statenzaal van De Abdij in Middelburg.

1. Opening

Voorzitter Arendo Joustra opent de vergadering om 14.00 uur. Het doet hem bijzonder veel plezier dat deze Jaardag in Middelburg, in Zeeland, wordt gehouden. Dat wij vandaag in Zeeland zijn is te danken aan Kees Lunshof die vorig jaar in Rotterdam zijn hand opstak en zijn voorkeur voor Zeeland uitsprak. De Statenzaal, waarin we vanmiddag vergaderen, is geheel verbouwd door Cees Dam en was in de jaren dertig nog een gymnastiekzaal.
De voorzitter dankt Peter Jansen voor het organiseren van deze dag en tevens voor het programma dat morgen plaatsvindt, namelijk een bezoek aan de Covra en de kerncentrale.

Peter Jansen heeft een paar huishoudelijke mededelingen. Om 17.00 uur worden we door de burgemeester van Middelburg ontvangen in het oude gemeentehuis. Voor degenen die zich in het hotel willen opfrissen rijdt een bus naar Vlissingen. Om 19.00 uur keren we terug in de Abdij waar we voor het diner worden ontvangen door Commissaris van de Koningin Karla Peijs. Na afloop van het diner rijdt er een bus naar het hotel en kunnen we in het hotel nog een drankje nuttigen aan de bar.

Het middagprogramma bevat twee onderwerpen. Allereerst een discussie over de vraag hoe commercieel een hoofdredacteur kan of moet zijn. Met dr. Piet Bakker (Universiteit van Amsterdam en Hogeschool Utrecht). 
Daarna een discussie over nut en rol van een Ombudsman. Met Ton van Brussel, onafhankelijk Ombudsman voor de NOS en Pieter Broertjes, hoofdredacteur van de Volkskrant en initiator van de eerste ombudsman bij zijn krant.
De voorzitter staat stil bij het overlijden van Harry Lockefeer, oud-hoofdredacteur van de Volkskrant. Op 68-jarige leeftijd op 9 februari 2007; H.J. Schoo, oud-hoofdredacteur van Elsevier. Op 61-jarige leeftijd op 5 september 2007; Henk Visser, oud-hoofdredacteur van de Amersfoortse Courant. Op 68-jarige leeftijd op 17 november 2007; Kees Lunshof, bestuurslid van het Genootschap en lid van de hoofdredactie van De Telegraaf. Op 61-jarige leeftijd op 18 november 2007; Herman Sandberg, oud-hoofdredacteur van Het Parool. Op 89-jarige leeftijd op 10 januari 2008; Johan Olde Kalter, oud-hoofdredacteur van De Telegraaf. Op 63-jarige leeftijd op 13 januari 2008; Jan Prins, oud-hoofdredacteur van het Rotterdams Nieuwsblad, het Rotterdams Dagblad, de Haagsche Courant en de Goudsche Courant. Op 63-jarige leeftijd op 7 maart 2008; Leen van Rij, oud-hoofdredacteur van de Zwolsche Courant. Op 79-jarige leeftijd op 24 maart 2008.

2. Verslag van de Najaarsvergadering van 28 november 2007

De notulen worden vastgesteld.

3. Bestuursmededelingen

Geen bijzonderheden.

4. Ledenbestand

Aan het overzicht van nieuwe leden kunnen Jaffe Vink van Opinio en Ton Mallo van Omroep Gelderland worden toegevoegd. De nieuwe leden, die de vergadering vandaag bijwonen, stellen zich voor: Kees Pijnappels van De Gelderlander, Marcel Henst van Boerderij, Willem Schouten van Sp!ts, Mark Intres van Novum, Dolf Rogmans van De Journalist en Jaffe Vink van Opinio. Het ledenbestand bedraagt op dit moment 108.

5. Naar aanleiding van schriftelijke rapportage

Verslag secretaris
Geen opmerkingen.

Financieel verslag van de penningmeester
Mark Schreuder (Kascommissie) zegt dat hij de stukken heeft ingezien en keurt het verslag goed.

Verslag commissie arbeidsvoorwaarden
Rimmer Mulder zegt dat de Commissie vooral bezig is geweest met het nieuwe loongebouw. Hij vraagt zich af of er op dit moment kwesties zijn waar de Commissie zich mee bezig zou kunnen houden. Of is opheffen een idee? De voorzitter meent van niet. Hans Laroes is lid van de commissie maar omdat het meestal over kranten gaat zou het volgens hem beter zijn als iemand anders zitting in de Commissie neemt. De Commissie bespreekt één en ander intern verder.

Verslag Commissie Opleidingen
Geen opmerkingen.

Verslag Landelijke PolitiePerskaart
Geen opmerkingen. Met dank aan Loek Heskes.

Verslag Raad voor de Journalistiek
Geen opmerkingen.

Verslag Stichting Nederlandse Sport Pers
Geen opmerkingen.

6. Evaluatie Najaarsvergadering in de Openbare Bibliotheek in Amsterdam op 28 november 2007

De Najaarsvergadering werd goed bezocht. Er was lof voor het inhoudelijke programma. Henk Blanken en Bart Brouwers presenteerden hun voorstellen voor de aanpassing van de gedragscode voor journalisten uit november 1995.
Verder een debat over Geert Wilders en de media tussen Sjoerd de Jong, lid van de hoofdredactie van NRC Handelsblad en Pieter Broertjes, hoofdredacteur van de Volkskrant. De eerste weigerde het artikel van Wilders over het verbieden van de Koran, de tweede drukte het af. Frits Wester van RTL Nieuws vertelde hoe hij over Wilders bericht.
Erik van Gruijthuijsen, penningmeester van het genootschap en hoofdredacteur van het ANP, verzorgde een presentatie en discussie over hoe overleven we de "Hiltonisering" van de journalistiek?

7. Code voor de Journalistiek

De Code is met de agenda van de vergadering meegestuurd en is uitgangspunt voor een discussie. De voorzitter dankt Bart Brouwers en Henk Blanken voor het vele werk dat zij hebben verzet. Het bestuur stelt voor de code op de website van het genootschap, www.genootschapvanhoofdredacteuren.nl te plaatsen.
Louis van de Geijn zegt dat de code niet stil kan blijven staan, moet in ontwikkeling blijven. Zeker qua multimedia. Actief onderhoud is nodig.
Peter Jansen miste één aspect onder het kopje Fair. Als voorbeeld noemt hij een interview dat een redacteur van de PZC onlangs had met de moeder van een slachtoffer van een zedenmisdrijf. Moeten we zo'n persoon niet tegen zichzelf beschermen, rekening houden met de gevolgen voor direct betrokkenen? Bart zegt dat daar een apart punt voor nodig is. De voorzitter zegt dat fatsoensnormen gewoon bij je werk horen.
Peter ter Horst zegt dat de gesponsorde tripjes, in het verlengde van de punten 11 en 13, niet vermeld staan. Henk zegt dat hierover in het vakgebied zeer verschillend wordt gedacht. Wordt in bedrijfscodes geregeld.

Sjuul Paradijs stelt vast dat De Telegraaf zich op geen enkele manier verbonden voelt aan de code. Hans Laroes sluit zich hierbij aan en vraagt zich af wat de status van de code is.
De voorzitter zegt dat de Code een vertrekpunt bij discussies is. De code is op geen enkele wijze bindend, noch zijn er sancties aan verbonden. Dat zou immers in tegenspraak zijn met de vrije toegang tot de journalistiek en met de vrijheid van meningsuiting, zoals verwoord in artikel 7 van de Grondwet. Maar zolang we er over praten is het niet zonder betekenis.
Rimmer Mulder meent dat de code een bijdrage van het Genootschap is aan de maatschappelijke discussie over journalistiek. Dit is een permanente discussie. Iedere krant moet een eigen afweging maken. Je kunt niet iets opleggen waar iedereen zich aan gebonden voelt. Huub Elzerman merkt op dat de Leidraad voor de Journalistiek geen gedragscode is.

Geert Jan Laan merkt op dat het aantal geanonimiseerde uitspraken bij de Raad voor de Journalistiek flink toeneemt. Hij vindt dit een slechte zaak en zou deze uitspraken liever niet afgedrukt willen zien. Aan Suzanne van Weusten zal gevraagd worden dit een keer ter sprake te brengen binnen de Raad. De voorzitter stelt vast dat de code, na het verwerken van enkele kleine redactionele opmerkingen, afgerond kan worden. De code wordt vervolgens op de site van het genootschap geplaatst.

8. Jubileum NGvH in 2009

Marcel van Lingen zegt dat het bestuur al druk bezig is met de voorbereidingen voor het jubileum eind volgend jaar. Het bestuur zal op vrijdag 27 november 2009 een feestelijke bijeenkomst in Den Haag organiseren. Verder zal een jubileumboek met als onderwerp de dilemma's van hoofdredacteuren worden uitgebracht. De Jaardag wordt doorgeschoven naar de jubileumbijeenkomst. Wel wordt in april een inhoudelijke bijeenkomst georganiseerd a la de najaarsvergadering.

9. Bestuurssamenstelling

Binnen het bestuur zijn twee vacatures. Voor de opvolging van Kees Lunshof is Pieter Sijpersma, hoofdredacteur van het Dagblad van het Noorden, bereid gevonden toe te treden tot het bestuur. Met de invulling van de andere vacature is het bestuur nog bezig. Hans Laroes vraagt of we niet op een andere, modernere manier, bij voorbeeld door verkiezingen aan bestuursleden kunnen komen. Dit lijkt de voorzitter ok, alhoewel het altijd een probleem is nieuwe bestuursleden te vinden. Het bestuur zal nader overleggen.

10. Jaarrede voorzitter

De Jaarrede van Arendo Joustra staat afgedrukt op de site van het Genootschap: www.genootschapvanhoofdredacteuren.nl
Wim Jansen prijst de positieve toon van de jaarrede maar vindt dat we nog wel kunnen discussiëren over hoe het journalistiek beter kan, door bijvoorbeeld meer diepgang en meer zorgvuldigheid.
Kees Pijnappels deelt de positieve toon van de rede niet. "Je verdient niets met internet", aldus Kees. "De regionale kranten liggen onder vuur. Als de lijn doorzet zit er over een paar jaar geen journalist meer bij een gemeenteraadsvergadering".
Jaffe Vink, hoofdredacteur van Opinio, zegt nav de opmerkingen van de voorzitter in zijn rede over Opinio dat premier Balkenende een bodemprocedure is begonnen tegen het opinieblad. Het volgende is er aan de hand: begin april publiceerde Opinio een neprede van Balkenende waarin hij sprak over het grote probleem dat de islam vormt. De premier was not amused en stapte naar de rechter. Het kort geding verloor hij echter. Een rectificatie hoefde niet, omdat voldoende duidelijk was dat het om satire ging. Balkenende oordeelde anders en begon een bodemprocedure die morgen, 19 april, begint. Zo'n bodemprocedure is kostbaar en dat geld heeft Opinio niet. Vink noemt de bodemprocedure belachelijk en de argumentatie gevaarlijk. Volgens de dagvaarding was het voor "de gemiddelde" consument helemaal niet duidelijk dat het satire was. Het is een publiek debat dat nu verplaatst wordt naar de rechtszaal. Hans Laroes meent dat de voorzitter namens het NGvH actie moet ondernemen. Een meerderheid van de vergadering is het hiermee eens. De voorzitter zal premier Balkenende oproepen de bodemprocedure te laten zitten en naar de Raad voor de Journalistiek te stappen. "Hopelijk komt de minister-president nog voor woensdag tot het inzicht dat na het verliezen van een kort geding een bodemprocedure tegen een klein opinieblaadje geen methode is die past bij een democratie, noch passend is voor iemand die zich de machtigste man van Nederland kan noemen", aldus de voorzitter.

De voorzitter sluit de vergadering om 15.15 uur.

Na de pauze vindt het middagprogramma plaats, dat uit twee onderwerpen bestaat:

  • Discussie over de vraag hoe commercieel een hoofdredacteur kan of moet zijn. Met dr. Piet Bakker, lector Crossmedia Content aan Hogeschool Utrecht en tevens verbonden aan de afdeling Communicatiewetenschap van de Universiteit van Amsterdam, en Bart Brouwers, hoofdredacteur van de gratis krant Sp!ts. De discussie staat onder leiding van Marcel van Lingen, directeur-hoofdredacteur van de GPD.
  • Daarna volgt een discussie over het nut en de rol van een Ombudsman. Met Ton van Brussel, onafhankelijk Ombudsman voor de NOS en Pieter Broertjes, hoofdredacteur van de Volkskrant en initiator van de eerste ombudsman bij zijn krant. De discussie staat onder leiding van voorzitter Arendo Joustra.