Najaarsvergadering 2001

Verslag van de najaarsvergadering van het Genootschap van Hoofdredacteuren, gehouden op 30 november 20001 in het Media Plaza te Utrecht.

1. Opening

De voorzitter opent de vergadering en heet de aanwezigen van harte welkom. Hij constateert dat een aanlokkelijk programma niet heeft geresulteerd in een grote opkomst. Dit zullen we niet wijten aan de populariteit van het Genootschap, maar aan drukke tijden bij de diverse media.

2. Notulen van de jaarvergadering d.d. 6 april

De notulen worden in dank vastgesteld.

3. Ledenbestand

Zoals reeds vermeld in de agenda hebben de volgende collega's zich aangemeld voor het lidmaatschap:

Bart Brouwers, Dagblad De Limburger
Piet Hagen, De Journalist
Kees van der Malen, Leidsch Dagblad
Bernadette Slotboom, NOS
Peter de Vries, De Gooi- en Eemlander
Dick Bosscher, PZC

Geen van de aanwezigen heeft bezwaar en de nieuwe leden worden hierbij welkom geheten.
Er zijn een zevental afmeldingen.
De voorzitter concludeert dat het ledenbestand in evenwicht blijft en dat nog enige groei mogelijk is omdat een aantal mensen nog benaderd kunnen worden voor een lidmaatschap.

4. Veranderende rol van het Nederlands Genootschap

In de jaarvergadering van 6 april jongstleden werd geopperd dat er een rol weggelegd kan zijn voor het bestuur van het Genootschap om als woordvoerder op te treden wanneer er kritiek gegeven wordt op de beroepsgroep. Vanuit het bestuur werd als voorwaarde gesteld dat er duidelijke spelregels vastgelegd worden in verband met de diversiteit van de achterban. Dit heeft geleid tot de bij de agenda gevoegde notitie.
De vraag is of de vergadering zich kan verenigen met de conclusie van het bestuur dat de huidige situatie gehandhaafd moet blijven, dat een duidelijke stellingname niet mogelijk is door de diversiteit van de achterban.
Geert ten Dam vindt dat het bestuur zich te bescheiden opstelt en dat met betrekking tot journalistieke inhoud en moraal in zijn algemeenheid voor het bestuur een rol mogelijk is.
Rimmer Mulder is van mening dat men zich vanuit de journalistiek niet zo hoeft te verdedigen. Vaak blijkt een uitleg over de gang van zaken al voldoende.
De algemene conclusie is dat het bestuur niet teveel koudwatervrees moet hebben en de notitie als een leidraad moet hanteren en daarbij de praktijk af moet wachten.

5. Vanuit de commissies

Commissie Opleidingen
Yvonne Zonderop heeft het voorzitterschap van deze commissie overgenomen van Peter Kloosterhuis.
Op initiatief van de NVJ, de NDP en het Genootschap is er een rondetafelbijeenkomst op 12 december aanstaande waarbij alle HBO- en universitaire opleidingen aanwezig zullen zijn.
Op de agenda staan o.a. de volgende onderwerpen: De bachelors/masters opleiding, het beroepsprofiel, de enquête van het Genootschap.
Het doel van het bestuur is de diverse opleidingsinstellingen met elkaar in gesprek te krijgen.
Uit de enquête blijkt dat de hoofdredacties niet erg tevreden zijn over de beide opleidingstypes. Academici voldoen vaak beter, hebben een betere algemene ontwikkeling en beheersen het ambacht beter dan de HBO-ers. Toch worden meer HBO-ers aangesteld. De conclusies van de enquête worden gepresenteerd tijdens deze bijeenkomst en daarna via ANP en De Journalist verspreid.
Wat zijn de consequenties van de nieuwe bachelors/masters structuur voor de stageplaatsen. Ook dit onderwerp zal in de vergadering van 12 december aan de orde komen.
Via de nieuwsbrief wordt verslag gedaan van de bijeenkomst.

Commissie Juridische Zaken & Ethiek
De commissie heeft één reactie gekregen op haar enquête naar aanleiding van de rapportage van de commissie Verschoningsrecht.
De commissie onderschrijft de bevindingen van de commissie Verschoningsrecht en plaatst enkele kanttekeningen.
Het bestuur heeft de kanttekeningen echter niet doorgespeeld naar de commissie, wat door Loek Heskes als teleurstellend wordt ervaren. De bedoeling was dat als vervolg op de enquête een gesprek zou plaatsvinden met de minister en leden van de Vaste Kamercommissie. Echter dit werd gereduceerd tot 10 minuten, waarna de NVJ besloot de afspraak af te blazen. Omdat de commissie Verschoningsrecht een goed rapport heeft samengesteld is er geen verder actie vanuit het bestuur ondernomen.
Loek Heskes vraagt toch aandacht voor de kanttekeningen. In de vergadering wordt toegezegd dat Kees Lunshof een aanbeveling naar aanleiding van het commentaar van de commissie JZ&E zal maken voor de commissie Verschoningsrecht.

Commissie Arbeidsvoorwaarden
Het bestuur van het Genootschap heeft een gesprek gehad met Hans Verploeg waarin o.a. gesproken is over de toepassing van de huidige CAO, en waarbij de knelpunten zoals ervaren vanuit hoofdredacties aan de orde kwamen. In de rede van Pieter Broertjes tijdens de jaarvergadering in april 2001 is het onderwerp ook al aan de orde gesteld: meer concentreren op de journalistieke kwaliteit en de daarbij behorende beloning naar prestatie.
Het bestuur heeft op 6 december een gesprek met de NVJ, waarin knelpunten als periodieken en atv als onderwerp op de agenda komen vanuit het Genootschap.
De huidige commissie heeft de wens om de samenstelling te vergroten. De huidige commissie bestaat uit Rimmer Mulder, Ineke Noordhoff en Joep van der Hart.
Tijdens de vergadering blijkt dat voor de commissie zich reeds bereid verklaard hadden deel te nemen: Hans Laroes en Jeroen Smit.
De NVJ heeft een onderzoek laten uitvoeren naar aanleiding van een toenemend aantal klachten over het achterwege blijven van functionerings- en beoordelingsgesprekken en gebrek aan doorstroming naar hogere afdelingen. De NVJ heeft daarvoor de diverse redactiecommissies geinterviewd. Uit dit onderzoek blijkt dat een groot aantal hoofdredacties geen functioneringsgesprekken voeren en de matrix niet of niet juist hanteren.
Reacties tijdens de vergadering, d.m.v. hand opsteken, tonen aan dat tweederde wel functioneringsgesprekken voert en eenderde de matrix wel degelijk toepast.
Op de vraag van Rimmer Mulder blijkt dat men periodieken te groot vindt en het automatisme in de stappen ongeacht prestatie/ontwikkeling als een bezwaar ervaart.
De aanpassing van deze regeling betekent een risico dat werkgevers denken geld in de zak te kunnen houden. Er moet door de hoofdredacties voor worden gewaakt dat het bestaande budget beschikbaar blijft, bij eventuele kleinere stappen.
Bij de omroep kent men 4 beoordelingsniveaus (maximaal 4%, 2,75% als gemiddelde, 1 of 0 % bij niet voldoende of niet functioneren). De periodieken zijn gekoppeld aan de functioneringsgesprekken.

ATV
Toepassing van de ATV regeling is erg verschillend. Het Brabants Dagblad heeft het automatisme in de regeling in overleg met de NVJ afgeschaft. Bureauredacteuren krijgen geen ATV, redacteuren die extra uren maken krijgen ATV maar moeten de week erna de verkregen uren opmaken.
Bij het ANP krijgt met 10 dagen die voor een heel jaar ingeroosterd worden. Ook deze afspraak is in overleg met de NVJ gemaakt.
Bij Elsevier worden de ATV-dagen ook ingeroosterd en mag men niet combineren met vakantiedagen. Heeft men de dagen niet opgemaakt aan het einde van het jaar dan vervallen ze.
Onderwerpen als demotie en pensioen/vut rechten zouden in het gesprek met de NVJ ook aan de orde moeten worden gesteld.

6. Actualiteiten in de media

Pieter Broertjes neemt het woord. Hij schetst een aantal actuele ontwikkelingen.
Allereerst wil hij de vergadering meedelen dat het archief van het Nederlands Genootschap van Hoofdredacteuren vanaf nu openbaar is. Op 14 november jongstleden is het archief van 1959 tot en met 1997 officieel overgedragen aan het Persmuseum. We hebben hiermee vier meter interessant historisch materiaal beschikbaar gesteld.
De voorzitter complimenteert het team van Zembla met hun journalistieke werkzaamheden om binnen drie weken een bouwfraude enquete voor elkaar te krijgen. Dit herinnert ons eraan waarom we de journalistiek in zijn gegaan.
In de jaarrede van de voorzitter kwam de dreigende recessie al enigszins aan de orde; na 11 september is de economie versneld teruggelopen.
De consequenties van de dalingen op de advertentie-/lezersmarkt zijn duidelijk merkbaar. Bezuinigingen alom. De doelstelling wordt nu: met minder mensen een beter product maken. Degene die daarvan de dupe dreigen te worden zijn de jongere collega's met contracten; zij gaan als eerste eruit ten gunste van een harde kern. Het is van groot belang dat de samenstelling van de redactie in evenwicht blijft.
Rimmer Mulder brengt naar voren dat kamerleden zich zorgen maken over de situatie bij de dagbladen. De vraag is of er algemene maatregelen moeten komen waardoor de dagbladen hun positie kunnen verbeteren, bijvoorbeeld door verlaging van de BTW.
Volgens Hans Goessens zijn in eerste instantie de directeuren aan bod om hierover na te denken en ligt er een taak voor de NDP. Voor het NGvH is dit niet het eerste aandachtsveld.
Kees Lunshof stelt dat alle bedrijven het lastig hebben, niet alleen de dagbladsector. Op het moment dat de functie als krant in gevaar komt is er tijd genoeg om aan de bel te trekken.
Yvonne Zonderop stelt dat we als bedrijfstak niet voor een uitzonderingspositie moeten pleiten in verband met onze onafhankelijkheid.
Het is wel zo dat binnen de omroep er geen sprake is van gelijke behandeling, de lokale omroep en de publieke omroep krijgen overheidssteun, de commerciele omroep niet.

7. Rondvraag

Fieke van der Lecq meldt dat de website van ESB regelmatig geraadpleegd wordt. Zij wil graag meer informatie over een goede manier om de transactiekosten voor het downloaden van berichten door te belasten.
Dit onderwerp zal na de pauze uitvoerig aan de orde komen in de presentatie van Vincent Everts en Wim Bens.

Rene van Zanten, gastheer tijdens de jaardag 2002, houdt een en ander nog geheim. In januari 2002 mogen we de uitnodiging verwachten.

Pieter Broertjes dankt de aanwezigen voor hun belangstelling en sluit de vergadering.

Na de pauze wordt de bijeenkomst voortgezet met de presentatie van Vincent Everts en Wim Bens "oude media / nieuwe media en geld verdienen".