Najaarsvergadering 2007

Verslag van de najaarsvergadering van het Nederland Genootschap van Hoofdredacteuren, gehouden op woensdag 28 november 2007 in de nieuwe openbare bibliotheek in Amsterdam.

1. Opening

Arendo Joustra opent de vergadering om 14.30 uur en heet de aanwezigen van harte welkom in de Nieuwe Openbare Bibliotheek in Amsterdam. Arendo staat stil bij het overlijden van Kees Lunshof op 18 november jl. Kees vervulde met zijn grote kennis van het staatsrecht, de politiek en de verhouding tussen pers en overheid een vooraanstaande positie in het Genootschap. Helemaal vanaf april 2000, toen hij bestuurslid werd, een functie die hij tot het allerlaatste moment met veel enthousiasme heeft uitgeoefend. Behalve zijn kennis zullen wij ook zijn vrolijkheid en vriendschap missen. De vergadering neemt ter nagedachtenis aan Kees een minuut stilte in acht.

2. Notulen van de ledenvergadering op 13 april jl. in Rotterdam

De notulen worden ongewijzigd vastgesteld.

3. Mededelingen bestuur

Geen.

4. Ledenbestand

Aanmeldingen:
De nieuwe leden die bij deze vergadering aanwezig zijn stellen zich voor:
- Herman van Gelderen, NCRV Netwerk
- Klaas Treurniet, AT5
- Jan van Vegchel, Omroep West
- Barbara van Beukering, Het Parool
- Willem Schoonen, Trouw
- Dennis Mulkens, AD Nieuwsmedia
- Maaike Noordhuis, Betten Financial News
- Kees Schaepman, VPRO Radio
- Bertus Tichelaar, EO Netwerk
- Paul van Gessel, BNR News Radio

Andere nieuwe leden zijn:
- Han Brinkman, DDL/LD
- Jan’t Hart, de Volkskrant
- Sjuul Paradijs, De Telegraaf
- Willem Schouten, Sp!ts
- Henk van Weert, Eindhovens Dagblad
- Job Woudt, Financieele Dagblad

De voorzitter heet de nieuwe leden van harte welkom en hoopt dat zij zich snel thuis gaan voelen binnen het Genootschap.

Afmeldingen:
- Herman Betten, Betten Financial News
- Jos Campman, RTV Gelderland
- Wim Doesborgh, DDL/LD
- Jur van Ginkel, BDU
- Jan Haasbroek, AT5
- Joep van der Hart, Eindhovens Dagblad
- Peter Kloosterhuis, NPS
- Ariejan Korteweg, de Volkskrant
- Jan Mom, NOS
- Bart van Oortmerssen, AD Nieuwsmedia
- Pieter van Twisk, Planet
- Sietske van Weerden, Planet
- Rene Went, NOS

5. Begroting 2008

Erik van Gruijthuijsen, penningmeester van het Genootschap, zegt dat het bestuur zuinig is geweest en zuinig blijft. Het is zaak geld te reserveren voor het jubileum in 2009. De contributie kan gehandhaafd blijven op 300 euro. Erik neemt contact op met de Kascommissie.

6. Jubileum in 2009

Begin november heeft het bestuur een brief aan de leden gestuurd over het gouden jubileum in 2009. Idee is een aantrekkelijk jubileumboek uit te brengen over de rol van de hoofdredacties in de afgelopen vijftig jaar. Ook zijn voorbereidingen getroffen om de viering van het jubileum in te bedden in het televisieprogramma ‘De Leugen Regeert’. Om het galafeest te kunnen organiseren werd de leden middels de brief gevraagd of zij geïnteresseerd waren in het kopen van tafels à 5000 euro per tafel. Op dit moment zijn er nog niet veel reacties bij het bestuur binnengekomen. Arendo vraagt de leden naar hun mening. Hans Laroes vindt een galafeest duur en tuttig en vraagt zich af of er geen eigentijdse vorm is te vinden. Bernadette Slotboom zegt dat de Vara wil meedoen en Nederland 2 heeft interesse getoond voor een themaweek over de journalistiek. Eventueel kunnen we ons feest koppelen aan de jubilea van NVJ en de RvdJ. Arendo zegt dat de ervaring binnen het Genootschap is dat mensen een diner willen met toespraken. Erik van Gruijthuijsen vraagt of het bestuur het bedrag van 5000 euro moet verlagen. Hugo Schneider zegt dat de kranten zich in een guur klimaat bevinden. Hij heeft grote aarzeling: “kun je je als hoofdredactie wel zo’n duur uitje veroorloven?” De meningen zijn verdeeld. Het bestuur gaat zich beraden en komt met een aangepast voorstel.

7. Bestuurssamenstelling

Er zijn twee vacatures. Het bestuur is bezig deze vacatures in te vullen.

8. Rondvraag en sluiting

Arendo zegt dat de vaste commissie voor Justitie vanmorgen met minister Hirsch Ballin bijeen is geweest over het verschoningsrecht van journalisten. De minister heeft een ommezwaai gemaakt en wil een wettelijk geregeld verschoningsrecht voor journalisten. Behalve D66 bleken alle partijen voor een wettelijke regeling. De minister wil dat het verschoningsrecht in extreme gevallen niet geldt, bijvoorbeeld als de staatsveiligheid in het geding is. Ook vraagt hij zich af wie nu precies aanspraak kan maken op het verschoningsrecht. Hirsch Ballin gaat nu snel aan de slag zodat hij komend voorjaar een concreet wetsvoorstel iets kan presenteren. Hij ziet de NVJ als gesprekspartner. De NVJ toont zich ‘zeer verheugd’ met de toezegging.
De leden geven het bestuur het mandaat om het gesprek aan te gaan met politiek en Kamerleden, waarbij Genootschap en NVJ samen kunnen optrekken. We praten mee maar kunnen ons op elk moment terugtrekken.
Henk Blanken zegt dat de kernvraag is: wie is journalist? De nieuwe gedragscode, die later vanmiddag wordt gepresenteerd, zou, volgens Henk, een samenbindend element kunnen zijn.

Een aantal jaren geleden is de hoofdredactie van de NRC uit het Genootschap gestapt. Tony van der Meulen vraagt zich af of het bestuur ondertussen nieuwe pogingen heeft ondernomen om de (nieuwe) hoofdredactie van de NRC binnen het Genootschap terug te laten keren. Arendo zegt dat het bestuur diverse pogingen heeft ondernomen maar dat Birgit Donkers heeft laten weten nog even te willen afwachten.

De voorzitter sluit de vergadering om 15.00 uur.

PROGRAMMA

15.00 uur: Onder leiding van de penningmeester van het Genootschap en hoofdredacteur van het ANP, Erik van Gruijthuijsen, vindt een discussie plaats over de ‘Hiltonisering’ van de journalistiek? Jos Brink dood, Linda de Mol gaat scheiden., Paris Hilton spreekt. Kun je dit ‘nieuws’ negeren en wat is de invloed op de behandeling van het overige nieuws? Welke kant lopen we met z’n allen op?
Erik zegt dat de foto van het ‘bagagekluishondje’ (foto van een hondje dat twee dagen in bagagekluisje op Schiphol opgesloten zat), de meest gedwownloade foto van het jaar is. Ook erg populair zijn Bokito, de onlangs overleden acteur Roel Ragas en de winnares van Holland’s Next Topmodel Kim Feenstra (zij speelde in een pornofilm). Bij video blijken Gordon, Idols en de toerist die naakt over straat loopt na het nuttigen van paddo’s, heel populair. De download-queen van het ANP is Maxima, daarna Amalia en Alexia gevolgd door Beatrix. De markt vraagt om entertainment.
Volgens Harm Taselaar is er een verschuiving aan de gang. Is dat erg en is ’t nieuw?, zo vraagt hij zich af. Zijn we jarenlang te braaf geweest? De oorzaak is internet dat een grote invloed heeft op de ontwikkeling op dit punt. Is het erg dat O.J. Simpson dagenlang het nieuws beheerst? Rimmer Mulder zegt dat het zich voordoet en een deel is van de maatschappelijke werkelijkheid. Hans Laroes zegt dat de kijkers van het NOS-journaal niet constant geconfronteerd willen worden met Paris Hilton. Daarvoor kunnen de kijkers terecht op pagina 420 van NOS Teletekst.
Bij AT5 krijgt de entertainmentredacteur een eigen hoekje in het nieuws. Is erg populair.
Over de berichtgeving rond de affaire rond de seksuele escapades van PvdA-wethouder Paul Depla in het fietsenhok van het gemeentehuis van Nijmegen wordt verschillend gedacht. De Gelderlander berichtte eerst niet maar later wel. De Telegraaf opende ermee terwijl het RTL Nieuws er tot nu toe geen aandacht aan heeft besteed.

15.30 uur: Presentatie voorstellen voor de aanpassing van de ‘Gedragscode voor journalisten’ uit 1995 door Henk Blanken, adjunct-hoofdredacteur van het Dagblad van het Noorden en Bart Brouwers, hoofdredacteur van Sp!its.
Henk Blanken zegt dat naar aanleiding van de oproep om de code aan te passen (eerder dit jaar tijdens de Jaardag van het Genootschap in Rotterdam) een werkgroep is samengesteld met daarin, naast mede-initiatiefnemer Bart Brouwers, ook Laurens Verhagen, Marcel Broersma, Maarten Reijnders, Alexander Pleijter, Geert-Jan Bogaerts, Pieter van Twisk en Huub Evers.
Belangrijkste aanleiding voor de nieuwe code vormde het besef dat de bestaande versie niet meer aan de moderne eisen voldeed. Dat heeft vooral te maken met de onstuitbare opkomst van internet, hetgeen elke burger tot een potentiële publicist heeft gemaakt. Niet alleen reageren op publicaties van klassieke media is gemakkelijker geworden, dat geldt ook voor het zelfstandig uitgeven van eigen journalistiek of semi-journalistiek werk.
Direct aanhaken bij de eerder dit jaar verschenen leidraad van de Raad voor de Journalistiek had weinig zin, omdat ook die nog nauwelijks inging op de effecten van internet. Wel zijn uit deze leidraad, net als uit de bestaande code en de aloude Code van Bordeaux (1954), de belangrijkste elementen overgenomen. Er zit dan ook veel herkenbaars in de conceptcode. Nieuwe elementen hebben onder meer te maken met digitalisering, nieuwe genres en technieken, privacybescherming en anonimisering. Bij ruim de helft van de dertig artikelen van de code is een toelichting geschreven dienader inzicht moet bieden in de onderliggende gedachten.
Doel van de code is en blijft een bijdrage te leveren aan de kwaliteit van journalistieke producten en gedragingen in Nederland. Opvallend nieuw vertrekpunt is de stelling dat iedereen journalist is die zich journalist noemt en deze code wil onderschrijven, ongeacht of deze persoon daar zijn geld mee verdient. Dat principe gaat trouwens niet alleen op voor een persoon, maar tevens voor een medium (krant, site programma, etc), dat zich journalistiek noemt. Directe consequentie van dat vertrekpunt is dat een persoon of uiting die zichzelf niet als journalistiek ziet, dan ook niet meer lastig gevallen moet worden met de werking van de code.
De vragen die deze middag zijn gesteld nemen Bart en Henk mee. Meer of nieuwe vragen kunnen worden gemaild naar Bart: brouwers@spitsnet.nl en Henk: henk.blanken@dvhn.nl Vervolgens nemen Bart en Henk de wijzigingsvoorstellen op in een nieuwe versie en volgt er een tweede discussieronde tijdens de ledenvergadering van het Genootschap op 18 april 2008 in Middelburg. De conceptcode wordt geplaatst op de site van Nieuwe Reporter, waar verder kan worden gediscussieerd.

16.30 uur: Presentatie van de evaluatie van het loongebouw dj door Wilma van Vuuren, business unit manager Performance & Compensation Human Capital Group, Bianca Rootsaert, secretaris dagblad NVJ en Ruud Schets, secretaris Sociale Zaken, NUV/NDP.

17.00 uur: Debat over Geert Wilders & de media tussen Sjoerd de Jong, lid van de hoofdredactie van NRC Handelsblad, en Pieter Broertjes, oud-voorzitter van het Genootschap en hoofdredacteur van de Volkskrant. Aansluitend vertelt Frits Wester van RTL Nieuws over hoe hij over Wilders bericht.

18.00 uur: Arendo sluit de bijeenkomst en nodigt de aanwezigen uit voor een borrel in het restaurant van de Bibliotheek.